Nabigatze-menua pasa eta edukietara joan
Mailegua edo aurrezki-fondoa kontratatzean, interesak baino areago, UTB eta letra txikia erkatu behar dira
Ba al dakizu zer den mailegu baten UTB? Gaiaz zerbait jakitea komeniko zaizu, seguruenik, kreditua eskatu behar baduzu edo inbertsio fondorik kontratatzeko bazaude, finantza erakundeetan datu horixe emango baitizute eskaintza batzuk eta besteen artean alderatu ahal izan dezazun. Gauzak arras soilduz, baliteke %2,5 interes nominaleko hipoteka-mailegu bat %3ko interesdun beste bat baino garestiago gertatzea, lehena hartzeko komisioak bigarrenekoak baino handiagoak badira. Aurrezki produktuen edo maileguen errentagarritasuna neurtzen duen UTB horri esker, konparazioa erraztu eta hobeki osaturiko informazioa eskura daiteke. Teorian, bederen, banka-produktu batzuen artean dauden txanpon-alorreko aldeak aztertzeko dagoen adierazlerik objektiboena da UTB (urteko tasa baliokidea edo urteko tasa benetakoa),
honelako produktuetan sartzen diren kontzeptu gehienak (irekierako komisioa, eragiketa amaitzeagatikoa, etc.) jasotzen baitira nozio horretan.
Datu hori finantza erakundeek publizitate orritxo eta kanpainetan erakutsi behar dute nahitaez Espainian: 1990 urteaz geroztik Espainiako Bankuak agindua die finantza erakundeei indize horren berri eman dezaten, horrelaxe baitago arautua "Eragiketen gardentasuna eta bezeroaren babesa" emaniko 8/1990 arauan. Areago, aurrezki produktuetan ere, banku eta kutxek iragarritako produktuaren bidez lor daitekeen interesa adieraziko duen adibide bat gutxienez eman behar dute ezinbestean. Dena den, mailegu edo deposituen UTB hori konparatzeko unean ere erne ibilki beharra dago.
UTB portzentajea kalkulatzeko, Espainiako Bankuaren arautegiaren arabera ezarritako formula matematiko jakin bat aplikatu beharra dago. Formula horretan sartzen dira interes tasa edo interes nominala (interesak ordaintzean ematen den diruaren portzentajea), irekierako komisioa, azterketakoa, (zati baten eta erabateko) kitapenekoa, eta hipoteka edo inbertsioak iraungo duen urte kopurua, aukeratutako produktuaren arabera. Maileguen batez besteko UTBn zerrenda argitara emateko ardura ere Espainiako Bankuarena da. Esate baterako, datu hori hipoteka-kredituetan %2,46 zen eta kontsumorako maileguetan, berriz, %8,34, 2005eko abendua ixtean.
Espainiako Bankuak xedatua duenez, hipoteka-kreditu baten UTBk kontsumitzaileak finantza erakundeari ordaintzen dizkion gastuak bakarrik jasotzen ditu, kredituaren egiazko kostua dezente garestitzen duten gainerako kontzeptuak kanpo geratzen direlarik. Besteak beste, hurrengo gastuak ez dira UTBn biltzen:
Inbertsio fondoez ari garela, letra txikia irakurri eta depositua berriztagarria den edo ez den azaltzen duen arretaz aztertu beharra dago. Berriztagarria bada, interesei dagokien kopurua depositu horretan berrinbertituko da baina berriztagarria ez bada -honelakoak dira gehienetan-, kontrataturiko produktuak baino UTB apalagoa duen kontu batean sartuko dira interesak. Irabazkin horiek, beste aldetik, bezeroak errenta aitorpenean -kapitalengatiko mozkinen atalean, zehazki- azaldu behar dituenez, azkenean produktu horrengatik egiaz jasoko dituen mozkinak publizitatean agindutakoa baino urriagoak izango dira.
Hipoteka-kreditu zein mailegu pertsonaletara jo beharra ohiko kontua denez, hiritar xeheak UTBrekin aurrez aurre egingo du topo orain edo geroago. Alderaketa errazteko, hurrengo aholkuak aintzat hartzea komeni izaten da:
A erakundeak hipoteka eskaintzen du, interes finko nominala %5,77 eta UTB %5,80 izanik; B erakundeak ere hipotekaren eskaintza egin du, interes nominala %5,6 eta UTB %6,14 izaki. Zertan da UTB interes tipoen arteko aldea? A erakundeak hipoteka mailegua komisiorik gabe (ez irekierakorik, ez azterketakorik, ez kitapenekorik) eskaini du; B erakundeko hipotekaren irekierako komisioa %1ekoa da eta erabateko kitapenekoa, berriz, %2koa. Lehenaren interes nominala handiagoa izanik eta -inork uste izan lezake- ordaindu beharreko interesak handiagoak omen diren arren, UTB apalagoa da. A erakundeko mailegua kontratatzen duenak gutxiago ordainduko du. Esate baterako, 120.000 euro 15 urterako hipotekan hartzean, A erakundeko bezeroak hilean 999,71 euro ordainduko lituzke eta B erakundekoak 1.021,73 euro. Hamabosgarren urterako, guztirako aldea 3.963 euro izango da.
Ekintza honek Bizkaiko Foru Aldundiaren Kultura Sailaren laguntza jaso du
EROSKI CONSUMERen oso serio hartzen dugu zure datuen pribatutasuna, lege oharra. © EROSKI Fundazioa