Etxebizitza-agentziak: 318 bulego bisitatu ditugu Espainiako 18 hiritan: Zerbitzuaren kalitatea pittin bat hobetu arren, bidegabekeria latzak arazo

Etxebizitza bilatzeko eta erosteko aholkuak

• Ezaugarriak. Geure premia eta zaletasunak ahalik eta zehazkien ezagutzea funtsezkoa da: nolako espazioa behar dugun (zenbat logela, bainugela, etc.), atsegin ditugun erosotasunak (igogailua, kalefakzio zentrala, gasa&), etxebizitza berria ala bigarren eskukoa hartu nahi dugun, zein tokitan (lantoki edo adiskideen etxerainoko distantzia), etab.
• Zenbat ordain dezakezun. Azter ezazu zeure egoera ekonomikoa (erosteko unekoa eta hortik hainbat urtetara biziko omen duzuna) eta zorretan sartzeko ahalmena (aurrezkia, hileko diru-sarrera, finantzatzeko bideak, etc.), erosketan inberti dezakezun diru-kopurua zein zen zehazteko. Etxebizitzak ikusten hasi baino lehen, galde ezazu banku eta aurrezki kutxa zenbaitetan zenbat diru utz liezazuketen: datu horixe izango da etxebizitzaren bilaketako lehen langa eta, horri esker, ez duzu geroago ustekabe eta zapuzketaren bat nozituko. Finantza erakunde horiek hipoteka-mailegu gisa etxebizitzaren osoko prezioaren %80 eskaini ohi dute gehienez; gainerako %20 erostunaren aurrezkiak ordaindu beharko du.
• Aparteko gastuak. Etxebizitzaren prezioaz gain, aparteko gastuak (asko: dirutza handia doa horretan: etxebizitzaren kostuaren %10 - %12, eskuarki) ere ordaindu behar izaten dira: notaritza, erregistroa, gestoria& Funtsezkoa da, beraz, zerbait aurreztua edukitzea, hipoteka ez baita zehazten ordaindu beharko diren atal guztien arabera, etxebizitzaren kostua aintzat jota baizik.
• Non eta nola bilatu. Pazientzia, fedea eta iraunkortasuna ezinbestekoak dira fase horretan: zure premietatik gertueneko etxebizitzaren bila zenbat eta denbora gehiago eman, horixe aurkitzeko aukera handiagoak izango dituzu. Bilaketa modu pertsonalean egin dezakezu (gustukoak dituzun aldeak bisitatuz, senide eta lagunen aholkuak betez, egunkari eta aldizkari espezializatuak miatuz, etc.) edo eginkizun hori higiezinak salgai dituen profesional baten eskuetan utzita. Lehen kasuan zeregina nekosoago gertatzen da (denetik egin beharra dago: etxejabeekin elkarrizketak hitzartu, etxebizitza horren lege-, erregistro- eta zerga-egoera ezagutu, finantzaketa bilatu, etc.); bigarrenean, tramite horiek ez ditugu guk egin beharko baina egiten dituenari ordaindu beharko zaio.
• Informazioa aurretiaz jasotzea komeni. Etxebizitza erosi baino lehen, kasuan kasuko auzo-lagunen komunitateko buruari edo kudeaketa daraman finka-administratzaileari higiezin horren egoeraz galdetu behar zaio: komunitatearen kuota guztiak ordainduak dituen. Gogoan izan zor horiek ez dagozkiola berak sortarazi dituen pertsonari, etxebizitzari baizik, jabea edo nagusia edonor dela ere. Era berean, herri horretako Udalera jo behar da, udal zergen ordainketa dela eta, higiezin horren egokiera zein den ezagutzeko.
• Salerosketa-kontratua. Saia zaitez kontratu horrek ager ditzan saltzailearekin hitzarturiko akordio guzti-guztiak, ez fidatu hitzez itundutakoaz. Segurta ezazu gehiegikeriazko klausularik ez dagoela eta etxebizitza entregatzeko data jakin bat finkatzen dela (geroratze edo atzerapenei beren zigorrak ezarriz). Etxebizitzaren salerosketa partikularren artean egiten bada, kontratua zehazten lagunduko dizu konfiantzako abokatuak edo gestoriak. Ez ordaindu dirurik harik eta kontratuarekin erabat ados zauden arte.
• B dirua. Ez erabili horrelakorik etxebizitza erosteko. Zerga eta gastuetan aurrezkirik egingo bazenu ere, Ogasunak ikuskaritza egin diezazuke (eta, ondorioz, isunik ordaintzea ere egoki lekizuke) eta, gainera, kontratuan edo eskrituran agertzen ez diren diru-kopuruengatiko kenketa fiskalaz ezin balia zaitezke, etxebizitza erosi baduzu ere. Horiez gainera, prezio hori egiazkoa baino txikiagoa denez, gerora etxebizitza saldu nahi bazenu ondare-gehikuntza handiagoa aitortu eta Plusbalio Zergagatik gehiago ordaindu beharko zenuke.
• Negozia ezazu prezioa. Ez gelditu aurreneko prezioan, saia zaitez beherapenik lortzen, eskatzen dizuten diru-kopurua handiegia dela argi eta garbi dakizunean batik bat. Etxebizitzaren jabeak ahalik eta etekin handiena atera nahi izatea joko horren parte bat da. Beste parte bat, ordea, erostunak ahalik eta beherapen zukutsuena lortzen saiatzea.

KONPARAKETAKO TAULA

(1) Guztira 318 etxebizitza-agentzia bisitatu dira: Madril eta Bartzelonan, 30; Valencia, Sevilla eta Zaragozan, 20; Bilbo eta Malagan, 18; Murtzia, Alacant, Kordoba eta Valladoliden, 16; Gasteiz, Iruñea, Donostia, Granada, Oviedo, A Coruña eta Santanderren, 14.

(2) Atal bakoitza zertaz den ikusteko, ikus xehekapenezko hurrengo taulak.

(1) Etxebizitza-agentziek bezeroen diru beltzarekin edo B kontuko diruarekin aritzea onartzen duten aztertu zen. Babes Ofizialeko Etxebizitzek (salgai daudenean) duten prezioa merkatu libreko etxebizitzen prezioa baina merkeagoa den edo ez den ere egiaztatu zen. Era berean, bezeroak eskaturiko ezaugarrien araberakoak diren eskualde horretako etxebizitza guztien inguruko informazioa agentziek ematen duten ere egiaztatu zen.

(2) Etxebizitza-merkatuaren koiunturaz (hipoteka-interesak, merkatuaren egoera orokorra, aurki egingo dituzten etxebizitza-sustapenak&) agentziek emaniko informazioaren kalitatea eta kantitatea aztertu dira. Hitz batez, etxebizitza erosteko garai hau aproposa ote den eta zergatik galdetu zaie.

(1) Eskaintzen diren etxebizitzen ezaugarriak erakusteko modua, azalpenen zehaztapena, zonaldeen ezagutza, tokian tokiko zerbitzuak, azpiegiturak, nolakotasun sozio-kulturalak, etab. aztertu dira. Era berean, etxebizitza erosteko dirulaguntza ofizialak ba ote diren, nolakoak diren etab. saltzaileak ezagutzen duen eta erosketaren ondoriozko balizko gastuez eginiko azalpena ere baloratu da.

(2) Komertzialaren interesa, erakutsitako jarrera, abegi eta adeitasuna eta, orokorki, agertutako arreta eta emaniko zerbitzua baloratu dira.

(3) Eskaintzen diren etxebizitzak bezeroak planteatzen duenarekin bat datozen aztertu da. Era berean, etxebizitzen prezioaz bezeroak eginiko galderei emaniko erantzunak eta hark agertu dituen interes, kezka, arazo eta iradokizunen aurrean emaniko konponbideak ere aztertu dira Azkenean, eskaintzen diren etxebizitzen gainean agentziek idatziz ematen duten informazioa ere aztertu da .

Eduki honen erlazioak

Ekintza honek Bizkaiko Foru Aldundiaren Kultura Sailaren laguntza jaso du