Nabigatze-menua pasa eta edukietara joan

  • Bienvenido (ES) | Ongi etorri (euskarazko bertsioa) | Benvingut (versió en català) | Benvido (versión en galego)
  • Bienvenido (ES)
  • Buletinak
    •  | Utzi  | Aukerak |
  • Aurreko portadak

EROSKI CONSUMER, el diario del consumidor

Bilatzailea

logotipo de fundación

EROSKI CONSUMEReko kanalak


Kokapen honetan zaude: Hasiera > Paperezko bertsioa > Gaurkotasuna eta aisia > Produktuen azterketak

Λ

Informazio honetan agertzen diren datuak, informazioak, interpretazioak eta kalifikazioak burutu ziren momentuari soilik dagozkio eta, beraz, iraupen mugatua dute.

Pamplona txorizo estra: Gehiegizko gantz, gatz eta kolesterola

Eguneroko ogitartekoa egiteko orduan badira bera baino elikagai osasuntsuago eta goxo-goxoak (patata tortilla, sardina oliotakoak, urdaiazpikoa, etab.)

  Estra kategoriako Pamplona txorizoa aztertu dugu oraingoan. Sei laginak (Pamplonica, Argal, Goikoa, Kiliki, El Alejandro eta Campofrío) kandela formatuan komertzializatzen dira (zilindro luzean) eta kilo eta erditik gorako pisua dute. Kiloko prezioak 7,07 eurotik (Kiliki) 11.65 euroraino doaz (El Alejandro).

Kalitatearen eta prezioaren arteko erlazio egokiena Kiliki laginak ematen du: denetan merkeena izaki, dastatze proban puntuazio onena jaso du eta, gainera, ez nitratorik eta ez nitritorik ez dauka (biak ere, kontserbagarri derrigorrezkokoak diren arren, elaborazio prozesuan desagertzea komeni izaten da). Beste aukera bat El Alejandro da: lagin garestiena izan eta dastaketan mahaikideei gutxien gustatu zitzaiena bada ere (alde handirik ez zuten hauteman, dena den), nutrizio aldetik osaketa egokiena du eta ez dauka aditiborik.

Goikoa eta Campofrío postu pribilegiatu horietatik kanpo daude, kalitate-araua urratzen dutelako (arinki bada ere). Transgenikoez eta mikrobiologiazko azterketek frogatu zutenez, laginak egoera higieniko-sanitario egokian zeuden eta genetikoki aldarazitako osagairik ez zeukaten.

Pamplona txorizoa haragiak (txerriki hutsa edo txerriki eta behikia) eta urdaiak osatutako hesteki erdi gordin erdi ondua da; haragi horiek gatz, piperrauts gorri, bestelako espezia eta aditiboez onduak daude. Piperrautsak produktua jangarri iraunarazten du, oxidazioa eragotziz; gatzak kontserbagarri gisa dihardu mikroorganismoen kutsadurari saihets eginez, gantza gogortzen du eta, piperrautsarekin batera, osotasunaren zaporea nabarmentzen du. Ore hori nahasi eta gutxienez 40 milimetroko lodiera duen berezko hestean edo artifizialean sartzen da. Kanpoan itxura bikortsua agertzen du, ebakeran urdaiak arroz itxura hartuz (hesteki honek xehatu fina baitu bereizgarri): horri esker, begiak erraz hautematen du zer den giharra eta zer gantza.

Txorizoa eta osasuna

Pamplona txorizoak gantz asko dauka (estraktu lehorraren %55-%60 inguru), proteina askotxo (%25-%35, estraktu horrena, beti), energia ugariz hornitzen gaitu (460 kaloria ehun gramoko) eta sodio eta kolesterol gehiegi du. Txorizoaren (eta hestekiaren, oro har) haragiak balio biologiko handiko proteinak dituen arren, proteinak eta gantzaren arteko erlazioa ez da haragi hutsarena bezain osasuntsua, hestekiak gantz gehiago daukalako.

Behar bezainbeste gantz ez baleuka txorizoa gogor, gaziegi, zukurik gabe eta geza gertatuko litzateke. Txerri gantzetan gantz azido monointsaturatuak (osasungarriak) ugari dabiltza baina animali gantzak azido saturatu eta kolesterol gehiegi dauka (60 mg/100 g). Jakina denez, gantz saturatu eta kolesterol asko hartzearen ondorioz odoletako kolesterola ugaldu egiten da, arterioesklerosiaren mesedetarako: panorama horretan, bihotzeko gaitzak nozitzeko aukerak ere biderkatzen dira.

Txorizoaren osaketan sodio eduki handia (1.060 mg/100 g) nabarmena da, gatz ugari erabili delako elaborazioan. Horregatik txorizoak eta gainerako hestekiek (baita urdaiazpiko onduak eta egosiak ere) solomoak, txuletak, saiheskiak eta gainerako animali atalek baino gatz gehiago daukate: hamar aldiz gehiago, hain zuzen. Dena den, haragi horiek gatz pittin batez prestatuak jan ohi dira.

Gantzak, sodioak eta kolesterolak osatu hirukotea elikagaietan ugari agertzea osasunarentzat kaltegarria da, hipertentsio, trastorno baskular, dislipemia (kolesterola edo triglizeridoak altuegi) eta gehiegizko pisuan errurik bai baitu. Hestekien kontsumoa baztertzekoa du, beraz, gaitz horietakoren bat nozitzen duenak. Urdaileko arazoak pairatzen dituenari ere kalte egin diezaioke txorizoaren gantz eta espezia ugariak. Horrenbestez, hestekiak tamainan hartu behar ditugu beti. Baina txorizoa egoki gertatzen zaie, osasun alorreko motiboengatik edo esfortzu fisiko latza egiten dutelako, dieta hiperkalorikoa hartu behar izaten dutenei. Lehengaitik bertatik hemo burdina (asimilazio errazekoa), zinka, fosforoa eta B multzoko bitaminak eskaintzen dizkigu txorizoak, baina kopuru txikitan.

Pamplona txorizoak 460 kaloria inguru ditu ehun gramoko; sardina oliotakoek 208 kaloria, urdaiazpiko egosiak 105, urdaiazpiko onduak kaloria eta patata tortillak 194. Dena den, txorizoaren ekarpena ogitartekoak ohiko dituen beste hainbat produkturena baino txikiagoa da: txokolate esnedunak 540 kaloria ditu ehun gramoko eta haurren horren gustukoa duten txokolate, esne eta fruitu lehorren kremak 547 kaloria, esate baterako.

Laborategian

  Kalitate arauak agindurik, estra kategoriako Pamplona txorizoari gehienez ere %35eko hezetasuna, gutxienez %25 haragi proteina eta gehienez ere %1 bestelako proteinak izatea onartzen zaio, hori dena gai lehorrarekiko. Goikoa eta Campofrío laginek hezetasunari ezarritako muga gainditzen dute (ozta-ozta gainditu ere). Gainerako txorizoetan hezetasunaren portzentajea %24tik (El Alejandro) %30,5eraino doa (Pamplonica).

El Alejandro laginak nutrizio alorreko osaketa orekatuena agertzen du: proteina gehien (%35, gai lehorrarena) eta gantz gutxien daukatenetako bat da bera (%53). Campofrío markakoak ere antzeko proportzioak ditu. Nutrizio alorretik desoreka nabarmenenekoa Pamplonica da, %5 proteina eta %64 gantza eta karbohidratoen edukia ere apal-apala du, arauak gehienez ere %8 (glukosa gisa adierazita) onartzen duelarik.

Haragikien kalitatea frogatu ohi da hidroxiprolina kuantifikatuz (kolagenoaren aminoazidoa den substantzia hau larru, hezur, zain eta zurdetan datza). Kolageno ugari agertzeak esan nahi du elaborazioan muskulu ehun nobleenaren (haragia, alegia) ordez ehun konjuntiboa (kolagenoa) sartu dela: horrek, kostuarekin batera, kalitate nutrizionala ere eraisten du. Estra kategoriako Pamplona txorizoari dagokionez, arauak xedatzen du, gai lehorrarekiko, %0,7 hidroxiprolina gehienez ager daitekeela. Campofrío (%0,8) gainetik dabil eta Pamplonica eta El Alejandro, parean; Goikoa eta Kiliki azpitik daude (%0,5) eta Argal, haragien kalitateetan hoberena, %0,4 baizik ez du agertzen.

Haragi, urdai, piperrauts, gatz eta espeziez gainera txorizo honek aditiboak ditu: nitrato edota nitritoak, azido askorbikoa, heltze prozesuaren erregulatzaileak (prozesu horretan esku hartzen duten bakterioen garapena sustatzen duten azukre erantsiak), koloratzaileak, kontserbagarriak, etab. Nitrato eta nitritoak kontserbatzeko aditiboak dira. Produktu erdi fresko erdi ondua denez, txorizoak ez du nozitu tratamendu termikorik; beraz, gizakiarentzat efektu hilgarriak izan ditzakeen Clostridium botulinium bakterioaren bidez kutsatzeko arriskua dago. Fabrikatzaileak nitrato eta nitritoak ezartzen dizkio txorizoari toxina botulinikoaren ugalpena eta produktua hondatuko luketen mikroorganismoen agerpena galarazten dutelako. Beraz, aditibo horiek erabiltzea nahitaezkoa da. Beste aldetik, produktua heltzen laguntzeaz gainera, txorizoa erakargarriago bihurtzen duen kolore gorria suspertzen dute.

Erdi fresko erdi ondu diren haragizko produktuek, kiloko, gehienez ere 250 mg. nitrato eta 50 mg. nitrito izan dezakete. Egokiena, berriz, horrelakorik ez izatea da: izan ere, elaborazio prozesuan erabat suntsitzeraino endeka daitezke. Laborategiak egiaztatu zuenez, laginetan ez zen nitritorik eta Pamplonica eta Argal laginek bakarrik zeuzkatela nitratoak (gerora nitrito bilakatzen direnak) baina, hori bai, legez onarturiko mugaz oso-oso azpitik.

Kiliki da azido sorbikoa (E-200) erantsi duen bakarra, txorizoaren azaleran lizunik ager ez dadin. Aditibo honen gehieneko kopurua arauak mugatzen ez duen arren, beharrezkoa baino gehiago eranstea ez dela bidezko dio. Kiliki laginean atzemaniko kopurua 53 zati milioiko (zm) izan zen (onartzeko modukoa).

Denek, El Alejandro laginak izan ezik, kotxinilla (E-124) koloratzaile gorria darabilte. Campofrío eta Kiliki dira gutxien erabiltzen dutenak (15 eta 22 zati milioiko); Argalek 72 ezarri zuen. Pamplonica eta Goikoa datozkio ondotik (61 eta 64 zm). Ondorioz, El Alejandro da aditiborik erantsi ez duena.

Etiketa

Informazioa agertzen duen paper zein plastikoan bildurik edo gerriko batez jantzirik komertzializatzen dira laginak. Estra kategoriako etiketa hondoak gorria behar du izan. Sei etiketak aztertu eta arauarekin konparatu ondoren, bi irregulartasun atzeman dira: El Alejandrok etiketa marroia du eta Pamplonica eta Kiliki markakoek "ebaki ondoren sal daiteke bakarrik" diote, nahiz eta pieza osoa saldu, moztu gabe. Txorizoan osaketa nutrizionala adieraztea derrigorrezkoa ez den arren (aztertutako lagin hauetatik batek ere ez du agertzen) produktuaren osaketa (gantz asko, kaloria asko, espeziak...) dela medio, komeniko litzateke fabrikatzaileek informazio hori ematea.

Orrialde-zenbaketa



Ekintza honek Bizkaiko Foru Aldundiaren Kultura Sailaren laguntza jaso du

Beste zerbitzu batzuk


Bilatu

Copyright-i buruzko informazioa eta lege-oharra

Visita nuestro canal Eroski Consumer TV

 EROSKI CONSUMERen oso serio hartzen dugu zure datuen pribatutasuna, lege oharra. © EROSKI Fundazioa

EROSKI Fundazioa

Validaciones de esta página

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación del W3C indicando que este documento es XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto