Nabigatze-menua pasa eta edukietara joan

  • Bienvenido (ES) | Ongi etorri (euskarazko bertsioa) | Benvingut (versió en català) | Benvido (versión en galego)
  • Bienvenido (ES)
  • Buletinak
    •  | Utzi  | Aukerak |
  • Aurreko portadak

EROSKI CONSUMER, el diario del consumidor

Bilatzailea

logotipo de fundación

EROSKI CONSUMEReko kanalak


Kokapen honetan zaude: Hasiera > Paperezko bertsioa > Elikadura

Λ

Adinekoen elikadura: Bizi-kalitate handiagoa lortzeko lehen urratsa

Lehen mailako premia izanik, osasuna hobetzeko edo, gutxienez, ez okertzeko balia gaitezke jateaz

  Osasun-zientzien -giza nutrizioari dagozkionak barne- aurrerakadari esker, gure bizi itxaropenak dezente luzatu zaizkigu. Ongizate handiko herrialdeetan, adibidez, itxaropen hori 70 urte-mugatik gora kokatzen da. Horrekin batera, bizi-kalitatearen kontzeptuak garrantzi handiagoa hartu du hirugarren adinekoetan, bizitza luzea ez baitute aski orain: kontua, egun, ez da iriste hutsa, egoera fisiko eta mentalik onenean iristea baizik. Elikadura egokia da helmuga horretara iristeko lehen pausoa, bizimodu osasuntsuan beti ere: ariketa fisikoa maiztasun jakin batez egitea, norberaren gaitasunen arabera, eta ohitura kaltegarriak (tabakoa, alkohola, automedikazioa) bertan behera uztea, burua sarri atsedenezko jardueretan ibiltzea ahaztu gabe.

Nolako lotura du elikadurak osasunarekin?

Alterazio eta gaixotasun jakin batzuk elikaduran gertatzen diren desorekekin lotzen dira: esate baterako, behar baino elikagai gehiago hartzearen ondorioz loditasuna sortu edo areagotzea, tentsio arteriala igotzea, kolesterola ugaltzea eta antzeko arriskuak sortuz; baita, beste aldetik, behar baino nutriente gutxiago hartzeagatik, bitamina eta mineralen urritasuna eta, horrenbestez, anemia, apetiturik eza, ile erorketa eta antzeko ondoreak gertatuz.

Elikatzea ez da, hortaz, gosea asetzeko edo bizirik jarraitzeko jate soila: aitzitik, ordea, gure osasuna hobetu edo, gutxienez, ez okertze alderantz zuzen dezakegun premia da. Hainbat alorretako faktoreek (ingurumenari dagozkionak: gure bizitokia, modak, hedabideak, famili giroa, etab.; pertsonalak: sexua, zaletasunak, erlijioa; jarduera: sedentarioa, arina, ahula), osasun egoerak eta unean uneko aldarteak ere eragina izaten dute gure elikaduran. Hortaz, egin dezagun kontu bi pertsonek zeharo elikabide ezberdinak egiten dituztela: egokitzat hartuko dira bi-biak baldin eta, gizakiaren ezaugarrien arabera, organismoaren beharren asegarri eta osasun- eta nutrizio-egoera hobezinean bizitzeko lagungarri gertatzen badira.

Adineko jendearen elikagaien premiak

Ez dago gizaki denentzat balio dezakeen elikabiderik. Elikadura, norberaren beharrei egokitu behar zaie baina, halaz ere, aholku orokor batzuk bete beharko lituzkete pertsona zahar guztiek: horiei esker, organismoaren energi eta hainbat sustantziaren (nutrienteak) premiak asetzea erdietsiko dute.

  • ENERGIA (karbohidrato eta gantzak): organismoaren bizi-funtzioak (bihotz-ponpaketa, arnasketa, etab.) bete eta ariketa fisikoa egin ahal izateko ezinbestekoa da. 50 urteetatik aurrera energi premiak dezente urritzen dira, gorputzaren osaketa aldatu (muskuluaren parte bat gantz bilakatzen da) eta, eskuarki, jardueraren intentsitatea apaldu egiten delako. Horrenbestez, bizitzako aurreko etapetan baino kaloria gutxiago kontsumitu behar dira elikaduran, bestela gizakia erraz eta progresiboki gizenduko baita. 65-70 urteetatik aurrera maiz odoleko azukre-maila ohikoa baino altuagoa izaten denez, azukredun (gozoki, postre, opil, edari gozo) gutxiago hartzea aholkatzen da. Laboreak (ogia, arroza, orea), patatak eta lekaleak, ordea, gure elikabidearen osagai nagusi izango dira otordu guztietan. Adin horretatik aurrera ez da komeni animali gantzadun elikagai larregi hartzea (maionesa, esnegaina, gurina, gazta onduak, haragi koipetsuak, hestekiak, pateak), horretatik kolesterol eta triglizerido ugari irensten baititugu, gaitz kardiobaskularren arriskua areagotuz.
    Ondoeza edo bestelako arrazoiak medio, apetiturik ez dutelako, behar bezainbeste kaloria hartzen ez dituzten pertsona zaharrei bolumen gutxi baina nutrizio-balio handiko jakiak prestatzea komeni da (purean oilaskoa edo arrain zuria sartzea, adibidez).
  • ERAIKUNTZA MATERIALA (proteinak) : proteina ugari duten elikagaiak kontsumitu behar dira, gure organo, ehun (muskuluak, hezurrak) eta defentsa-sistema egoera onean mantentzen laguntzen baikaituzte: horrela egin ahal izango diegu aurre etor daitezkeen gaitz eta zoldurei. Aski da horretarako behar adina esne eta esneki (jogurt, gantz gutxiko gazta), okela (fianbreak, hestekiak, urdaiazpikoa), arrain edo arrautza eguneroko janari nagusietan jaki gisa hartzea. Dieta hiposodikoa egiten duenak hobe du gatzik gabeko gazta edo gaztanbera (gainontzekoek sodio gehiegi daukate eta) eta gisa horretako txerriki prestatuak (noizean behin bakarrik) aukeratzea.
  • ELEMENTU ERREGULATZAILEAK (bitaminak, mineralak, ura eta zuntza): organismoan gertatzen diren prozesu guztiak erregulatzen dituzte sustantzia hauek. Hortaz, hobe dugu egunero-egunero barazki eta fruta freskoa hartzea.
    Era berean, funtsezkoa da likido ugari edatea, udaminean eta bero handiko egunetan batik bat. Ura, fruta zukuak, infusioak, salda edo zopa koipegabetuak, barazkiak, zaporedun gelatinak, eta antzekoak egunean hartzeak organismoa garbitzen (zoldura gernu- eta arnasa-aparatuetako zoldurak itzuriz) eta deshidratazioari saihets egiten laguntzen gaitu.

Gogoan izan egunero kontsumitu beharreko elikagaien kopuru eta nolakotasuna (gantz gutxiko edo gantzatsuak, birfindu edo integralak, gatzdun edo gabeak, etab.) norberaren premien arabera aldatzen direla.

Adineko pertsona osasuntsu baten otordua

Gosari, hamarretako edota merienda

  • Esnea, jogurt edo gatzatua (hezurrak ongi mantentzeko, kaltzio ugari duelako esneak).
  • Gaileta soilak, ogi xigortua, opilak; bestela, ogia, fianbrea edo gantz gutxiko gazta.
  • Osagarriak: gurin edo margarina eta marmelada edo eztia, aukeran.
  • Fruta edo zukua.

Bazkaria

  • Barazkiak, arroz, ore, patata edo lekaleekin.
  • Haragi edo arraina saltsan edo gantz gutxiko hornidurarekin.
  • Ogia eta fruta.

Afaria

  • Zopa, purea edo entsalada.
  • Gantz gutxiko okela, arraina edo arrautza,saltsan edo gantz gutxiko hornidurarekin.
  • Ogia eta fruta edo jogurta.

KONPARAKETAKO TAULA

EGUNERO KONTSUMITU BEHARREKO OINARRIZKO ELIKAGAIAK, MULTZOKA
Organismoan duten funtzioa Elikagai multzoa Nutrienteak eta bestelako sustantzia osasungarriak Aholkuak
Eraikuntza Esnea eta esnekiaks Proteinak eta kaltzioa Egunean 2 baso esne, edo baso bat eta 2 jogurt, edo baso bat eta mami bat, edo esnea eta gantz gutxiko gazta (badira gatz gutxikoak eta gaingabetuak ere)...
Haragia, arraina, arrautza eta deribatuak Proteinak eta burdina Bazkari eta afariko jaki gisa: okela (astean seitan, gehienez); arraina (astean hiruzpalautan, gutxienez) eta arrautza (astean hirutan, gehienez).
Energia Laboreak
Patatak
Lekaleak
Karbohidrato komenigarriak; lekaleak, baita zuntza ere. Otordu denetan. Arroza, orea eta lekaleak: astean 2 - 4 aldiz.
Olio eta gantzak Funtsezko gantzak eta bitamina liposolubleak (A, D, E) Neurriz hartzea.
Erregulazioa Barazkiak Bitaminak, mineralak, antioxidatzaileak eta zuntza Bazkari eta afariko lehen platereko osagai eta jakiaren lagungarri gisa. Dieta koipe gutxikoa denean tomateak A probitaminaz hornitzen gaitu.
Fruta Bitaminak, mineralak, antioxidatzaileak eta zuntza Freskoa, irabiatua, labean errea eta konpotan. Azukrerik gabeko zukuak. Egunean hiru bat pieza.


Ekintza honek Bizkaiko Foru Aldundiaren Kultura Sailaren laguntza jaso du

Beste zerbitzu batzuk


Bilatu

Copyright-i buruzko informazioa eta lege-oharra

Visita nuestro canal Eroski Consumer TV

 EROSKI CONSUMERen oso serio hartzen dugu zure datuen pribatutasuna, lege oharra. © EROSKI Fundazioa

EROSKI Fundazioa

Validaciones de esta página

  • : Conformidad con el Nivel Triple-A, de las Directrices de Accesibilidad para el Contenido Web 1.0 del W3C-WAI
  • XHTML: Validación del W3C indicando que este documento es XHTML 1.1 correcto
  • CSS: Validación del W3C indicando que este documento usa CSS de forma correcta
  • RSS: Validación de feedvalidator.org indicando que nuestros titulares RSS tienen un formato correcto