Hogeita bi zoologiko eta aquarium bisitatu eta azterturik: Animalien kontserbazioaz, gaizki; ingurugiro-heziketaz, eskas

Nabarmenenak

• Animalientzako esparru hoberen eta zabalenak dituena: Cabárcenoko Parkea Mehatxupean dauden espezieak kontserbatzean inbertsio handiena egiten duena: Jerez de la Fronterakoa.
• XXI. mendeak zoologikoei aurkezten dizkien eskakizunetara hobekien egokituta dagoena eta gestio onena daramana: Jerez de la Fronterakoa. Ikerkuntza-lanik onena egiten duena: Jerez de la Fronterakoa.
• Heziketarako ekipamenduzko azpiegituretan ahalegin handiena egiten duena: Donostiako Aquariuma.
• Ingurune erakargarrienean dagoena: Aquarium Finisterre (A Coruña).
• Heziketarako multimedia-hornikuntza onena daukana: Aquarium Finisterre.
• Fauna autoktono iberiko anitza erakusteko ahalegin handien egiten duena: Guadalajarako Udal Zoologikoa.
• Zerbitzu publikoez (jantokia, denda, bainuak, etab) hobekien hornitua dagoena: Madrilgo Zoologiko Aquarium.
• Hegaztien hegalaldi-erakustaldi onenak eskaintzen dituena: Madrilgo Zoologiko Aquarium.
• Haurrentzako gunerik onena daukana: Bartzelonako Zoologikoa.

Zoologikora probetxuzko bisita egiteko iradokizunak

• Etorkizuneko lege-eskakizunetara eta denboramugez kanpoko eskakizun etikoetara ederki erantzuteko zentro moderno bihur daitezen zoologiko eta aquarium hauek nozitu beharko dituzten egokitzapenekin batera, gatibu egoeran fauna erakusgai duten esparru horietako bisitari batzuen pentsamoldea ere aldatu beharra dago. Basa animaliek pairatzen duten gatibu "errentagarri bihurtu" beharko luke bisitaldiak. Horixe erdiesteko ideia batzuk emango ditugu ondoren:
• Zentroak nola funtzionatzen duen ezagutzea, bertako animalien ongizatea lortzen, mehatxupeko espezieak kontserbatzen, heziketa- eta sentsibilizazio-lanean ahalegintzen den jakiten ahalegintzea.
• Gure zalantzei erantzun zehatzak emango dizkien pertsonal espezializatu edo aditua gidari hartzea. Ekitaldi bereziek (hegaztien hegalaldiak, foka eta izurdeen erakusketak, etab) animalien trebezia eta azturak ezagutzeko balio izan dezakete baldin eta beraien duintasuna errespetatzen baldin badute, egoera anormal edo animalientzat iraingarri gerta dakizkienak saihestu eta espeziearen ez ohizko jokamoldeak erakusteari uko eginez.
• Orritxo, kartel edota multimedia egituren bitarteko informazioa (horrelakorik eskaintzen den zentro bakanetan) ikusten ari garen animaliez eta inguruneez informazioa transmititzeko diseinatu dituzte. Ez dugu alferrik galtzen utzi behar gure eskura jarritako baliabide preziatu hori.
• Bisita bat haurrekin hasi baino lehenago, egiazta dezagun haientzako onuragarria izango dela: saia gaitezen gutxieneko heziketa-helburuak betetzen paseotxo horretan. Aldez aurretik bisita eginez, ingurugiroari buruzko heziketa-ekitaldiak egin daitezkeen ezagutuko dugu. Haurrak jasotzen duena eta irakatsi nahi dioguna oso gauza desberdinak izan daitezke: kontua berezko egoeratik kanpo, gatibu dauden animaliak erakustea denean, arazo delikatua da. Bisitaldia ikuskizun xelebre bilakatzea dugu arriskua.
• Bisita egin ondoren, zoologiko edo aquarium batek erdietsi behar dituen helburuak betetzen ez direla iruditzen baldin bazaigu, helaraz diezaiegun gure adostasunik ezaren berri zentroko arduradunei.

Zoologikoa bai ala ez: horra koska

• Basa animaliak itxirik (gatibu jaioak badira ere, horien kode genetikoa ez da aldatzen), eta behar ez bezalako habitatean edukitzea ordenu naturalaren aurkako erasoa izateaz gain, horrelako faunaren krudelkeriazko tratua da. Zoologiko batzuetan, gainera, bertako animalien ongizatea ahantzia dute, zeharo. Estatuko Gobernuak 1998ko urrian salatu zuenez, bertako zoologikoek ez zituzten betetzen espazio, diseinu, albaitaritzazko arreta, higiene eta elikadura alorretako premiak.
• Horrelako esparru askoren asmo eta helburu bakarra, gaur egun, eskualde edo hiri bateko eskaintza ludiko-hezitzaile-turistikoaren beste elementu bat izatea baizik ez da. Edo negozioa hutsa, besterik gabe.
• Ez dago garbi heziketarako zoologikoa baliozko tresna den, ezta arriskutan dauden animalien arazoekiko sentsibilizazio-igorle gisa ere. Faunari buruzko informazioa jaso behar edo nahi duenak, zoologikora jo gabe ere aurki dezake: telebistako dokumental, bideo, entziklopedia, liburu eta aldizkari espezializatu, Internet eta abarretan.
• Kontserbazio-lana ez da aitzakia baliagarria: mundu zabaleko zoologikoek erakusgai dituzten hiru mila espezieetatik 66 bakarrik daude desagertzeko mehatxupean, arriskutan daudenak 6.000 inguru izan arren. Egokiena, animalia horiek bizi diren jatorrizko tokietako ekosistemak babestea litzateke: horrela ez legoke horrenbeste espezie arriskutan. Gaur dagoena, berriz, zoologikoen arteko espezie gutxi batzuen trukea da, baina hori nekez izan liteke animaliak jatorrizko habitat horietara itzultzeko lagungarri.
• Izaki bakan batzuk babestuz (zoologikoek egiten dutena, alegia) ez da espezie osoa salbatzen. Zoologikoak bere buruari ozenki aitortzen dion "erreserba-eginkizuna" ez da erabat egiazkoa. Espezieen ondare genetikoa ez da berdin agertzen askatasunean eta gatibu: honetan ez dago lehiakortasunik, ez eta hautapen naturalik, adibidez. Horrek, azken finean, espeziea ahuldu egiten du.
• Zoologikoek ez dituzte berriro sartzen espezie lokalak jatorrizko ekosistemetan. Gatibu daukaten faunari buruzko ikerkuntzarik ia ez dute egiten zoologikoek. Gehienez ere, gatibu dauden animalien gainean eginiko ikerlanen balio zientifikoa auzitan jarria izan da maiz.
• Espainian instalazio zoologiko pribatu ugari dago, bai jende guztiari irekitako esparruetan, bai hotel, finka zein jolastokietan. Animaliek nozitzen omen duten egoera kezkagarria da askorentzat.

Eduki honen erlazioak

Ekintza honek Bizkaiko Foru Aldundiaren Kultura Sailaren laguntza jaso du