Banantzea eta dibortziatzea, geroz eta ohikoago: Elkarrekiko arazoak amaituta, elkarrengandikoak hasi

Kalte handiena, seme-alabentzat

Gurasoen banantze edo dibortzioaren ondorio latzenak seme-alabek nozitzen dituzte; are gehiago, zenbaitetan gertatutakoaren nolabaiteko erruduntzat dute beren burua. Horretaz gainera, prozesua ez baldin badute bi gurasoek elkar hartuta bideratu, seme-alabak ere banatzeko ondasun huts bezala hartzen dira.

Legearen arabera, ez banantzeak ez dibortzioak salbuesten du gurasoa seme-alabekiko obligazioak betetzetik. Beraz, bi ezkontideen artean adostasunik ez bada, umeen zaintza eta heziketa bermatzeko behar diren xedapenak epaileak emango ditu. Adin txikikoaren mantenua segurtatzeko guraso bakoitzak zenbat ordaindu behar duen zehaztea eta gurasoen banantzearen ondorio ekonomikoak ahalik eta era arinenean paira ditzaten neurriak onestea ere magistratuaren eginkizunak dira. Familiaren etxebizitzan adin nagusiko seme-alabarik edo berezko baliabideak ez dituen emantzipaturik baldin bada, elikatze-pentsioak ere epaileak zehaztuko ditu.

Adin txikiko edo ezindutako seme-alaben zaintza lortu ez duen gurasoak, haiek bisitatzeko, haiekin komunikatzeko eta haien laguntza gozatzeko eskubidea izango du. Eskubidea noiz, nola eta non gauzatu behar den, epaileak erabakiko du eta, era berean, eskubidea murriztu edo indargabetu egin ahal izango du, gora-beherek hala agintzen baldin badute edo ebazpenak ezarritako obligazioak larriki edo maiz urratzen baldin badira.

Nola eman amaiera ezkon-bizitzari

Banantzea gertatzekotan...

• Banantzeak ezkontideen elkarrekiko bizitzari ematen dio amaiera, ez ezkon-lokarriari, honek indarrean irauten baitu.
• Haustura, adostasunez edo legezko kausagatik (etxea abandonatzea, desleialtasuna, jokaera iraingarri edo laidogarria, ezkontide edo seme-alabekiko obligazioak ez betetzea, alkoholismoa, toxikomania, asaldura psikikoak etab) erabaki daiteke, baldin eta beste ezkontidearen edo familiaren interesak elkarrekin bizitze horri uztea agintzen baldin badu.
• Adostasunezko banantzea eskatzeko, ezkontza izan zenetik urtebetea behintzat igaro behar da. Famili etxebizitzaren erabilera, gastu eta pentsioen banaketa, ondasunen banaketa, seme-alaben zaintza eta bisita-erregimena arautuko dituen hitzarmena erantsi behar zaio banantze-eskariari.
• Banantzea adiskidantzaz erabaki ez baldin bada, ez da zertan itxoin urtebetea ezkontza egin zenetik. Horrelakoetan epaitegietara jotzen da, ezkontideetako batek hala eskaturik, bestea aurreikusiriko legez kanpoko egoeran dagoen epaileak erabaki dezan. Eskakizunari, ezkontideek itundutako akordioak jasotzen dituen hitzarmen arauemailearen proposamena gehitu behar zaio. Estatu espainoleko Kode Zibileko 90 artikuluaren arabera, hitzarmen horrek hurrengo alderdiez informatu behar du:
• Seme-alabekin biziko ez den gurasoak, beraiei bisita egin eta beraiekin egoteko erregimena.
• Familiaren etxebizitza eta gainontzeko ondasunen (altzariak, autoa, etab) erabilera nori dagokion.
• Familiaren mantenu eta kargak ordaintzeko, ezkontide bakoitzak zenbat ordaindu behar duen.
• Senar-emazteen erregimen ekonomikoa likidatzea, bidezkoa bada.
• Ezkontide batek besteari ordaindu behar dion pentsioa, bidezko bada.
• Banantzea kontentziosoa baldin bada, ondasunak banatu eta pentsioak xedatzeko, ezkontide bakoitzaren egoera ekonomikoa ezagutu ahal izateko agiri eta frogak aurkeztu beharko dituzte alderdiek. Beste horrenbeste egin behar da banantze hori ezkontideek elkar harturik erabaki dutenean, seme-alabengan eragina duten hitzarmenak ministerio fiskalak ezagutu eta onetsi behar dituelako, berau baita umeen zaintza daukana.

Dibortzioa gertatzekotan...

• Ezkontzaren baliogabetzea eta bere eragin guztien erabateko indargabetzea ondorioztatzen du dibortzioak.
• Dibortzioa ez da berehalakoa: aurretiazko pausoa izatezko banantzea (hau da, bost urtez elkarrekin ez bizitzea) edo zuzenbidezko banantzea (epaiaren ondoriozkoa, erruzko dibortzioan izan ezik: ezkontideetako batek bestearen, bere aitzinekoen edo bere ondorengoen biziaren kontra atentatzearren, kondenaturik gertatzen denean) izan daiteke.
• Dibortzio kontentziosoan, banantzean harturiko neurri berak -edo horiek berrikustea- eskatu ahal izaten da.
• Hurrengo epeak igarota du ezkontideak dibortzioa eskatzeko aukera: adiskidantzazko banantze-demanda aurkeztu denetik urtebetera; banantze-epaia edo ausentzi aldarrikapena egin denetik bi urtera, bi ezkontideek banantzea elkar hartuta erabaki dutenetik bi urtera; elkarrekin bizi gabe bost urte igarota eta, azkenik, ezkontidearen, honen gurasoen edo seme-alaben biziaren kontra atentatzearren, kondena jaso ondoren.

Eduki honen erlazioak

Ekintza honek Bizkaiko Foru Aldundiaren Kultura Sailaren laguntza jaso du