Eskiatzeaz: Hementxe dugu urte-sasoi zuria

Ekipoa

Eskiatzeko ekipo batetik bestera sekulako kostu-aldeak daude, erostunak zaletasun, gustu eta maila guztien araberako genero-aukera duelarik. Eski alpinoan aritzeko bota, eski, estekadura eta makuluez hornitzea 55.000 eta 185.000 pezeta bitartean kosta dakizuke. Snowboard-zaleak merkeagoa du hornidura: 50.000tik 100.000 pezetara artekoa; iraupen-eskia praktikatzea baldin bada kontua, prezioak 30.000 pezetaraino jaitsiko dira. Eskiak erosteko unean, eskiatzaile gisa geure buruaren maila kontuan hartzea eta eskiak nola erabili behar diren pentsatzea da garrantzizkoena. Hasberrientzako eskiek arinak behar dute izan, maneiagarriak. Taulak botekin lotuko dituzten estekadurak aukeratzean gogoan izan behar dira erabiltzailearen pisua, adina, prestakuntza fisikoa eta eskiatze-maila. Esan beharrik ez: ez ahantzi inola ere diru-ahalmena. Botak hautatzerakoan oinarrizko kontua da erosoak izatea, alboetatik zurrunak, aurre-atzetik malguak eta orkatila zein oinari zuzen egokitzea. Material eta tresna hauek estazioetan bertan aloka daitezke: jokaera horixe du hasberriak egokiena, horrenbeste gauza bat-batean erostea biziki garestia delako.

Eski-ekipo osoa egun batez alokatzea 1.200 eta 2.500 pezeta bitartean aterako zaizu. Bigarren eskuko merkatua ere indarrean jarri da, klub- eta federazio-giroetan batez ere. Berotzeko arropa, berriz, erosi edo beste norbaiti eskatu behar zaio, alokatu ez baita egiten. Janzkerak hotza galarazi behar du, gorputzeko beroari eutsita, eta erabiltzaileak eroso ibili behar du, batez ere. Anoraka zein galtza transpiragarri eta inpermeablea izatea komeni da orobat. Eguzkitarako betaurrekoak ezinbestekoak dira, jasotzen duen radiazioaren %85a isladatzen baitu elurrak. Haizearen kontrako berariazko betaurrekoak edukitzea ere mesedegarri gerta dakizuke: eguzkitarakoak alfer-alferrikakoak izango dituzu eguraldi kaskarrarekin, lurrindu egiten dira eta, gainera, elurra begietara sartzerik galarazten ez dutelako; honela ikusmena izugarri gutxitzen denez, erosotasun eta segurtasun-galera nozitzen dugu eskiatzean. Eskularru, betaurreko eta arroparen prezioa, denak batera, 35.000 eta 125.000 pezeta bitartean ibil daiteke.

Segurtasunak agindurik, arau batzuk bete behar

• Ibili arreta biziz, errespeta itzazu gainontzeko eskiatzaileak. Trauskilenak ere badu eskiatzeko eskubidea. Denak izan ginen baldar noiz edo noiz: orduan, hasberriengana begirunea agertu eta beren mugak halakotzat jotzen zituzten eskiatzaile jardunak topatzea gustatzen zitzaigun guri.
• Ez ibili zeure ahalmenen gainetik. Aritu beharreko pistez informazioa eskuratu behar duzu aurrenik. Eraman beti gainean pisten planoa eta begira iezaiozu, igogailua lehendabiziko aldiz hartu aurretik. Era honetan, atsekabeak eta kezkak saihestuko dituzu.
• Bidegurutzean edo pista batean sartu aurretik, begira arretaz ezker-eskuinetara.
• Beste eskiatzaile bat aurreratu behar duzunean, utzi segurtasun-tartea.
• Ez gelditu pistaren erdian, toki estuetan edo ikusgaitzetan. Erortzen bazara, utzi libre pista lehenbailehen.
• Oinez igo edo jaitsi behar baduzu, zoaz pista-albotik.
• Bete ezazu estazioko langileek, seinaleek eta adierazpenek agindutakoa.
• Istripurik izatekotan, lagundu beti horren premian dagoenari (kontu handiz, beste eskiatzaile batek harrapa zaitzake eta).
• Jakinarazi arduradunei pistetan hauteman dituzun balizko istripu-zergatiak.
• Ez ibili lehian, itzulipurdika edo ariketa arriskutsuak eginez, horretarako egokiak ez diren aldeetan. Zeure buruaren segurtasuna ez ezik, beste eskiatzaileena ere arriskutan legoke.
• Begiratu natura. Eski-estazio bat pribilegiozko barrutia denez, erabiltzaile eta kirolari zaren aldetik saia zaitez ingurugiroan duzun eragina ahalik eta txikiena izan dadin.

Kirol osasuntsua, arretaz praktikatuz gero

Ariketa osoa da eskia. Ingurune osasuntsuan praktikatzen denez, bai osasun fisikoari, bai ongizate psikologikoari mesedegarri gertatzen zaie. Kirol honetan, halaz ere, istripu eta lesioak gertatzen dira, praktikatzen den inguramenduaren --azalera inklinatu irristagarria, eguraldi hotza-- eta erabiltzen den berariazko materialaren ondorioz.

Osasunarentzat mesedegarri:

• Eskia praktikatzen den eskualdeko goitasunak (2.000 metro ingurukoa) globulu zuri eta gorrien kopurua ugaldu egiten du, organismoaren defentsak ere areagotuz.
• Mendiko aire garbiak organismoaren oxigenazioa erraztu egiten du.
• Eguzkiak, D bitaminaren ekoizpena sustatu eta, ondorioz, rakitismo eta osteoporosia prebenitzen ditu. Larruazalean erredurarik gerta ez dadin, ordea, arretaz jardun behar da.
• Bero eta hotzaren ondorioz geruza epidermiko baskularrak eraginean aritzen diren bitartean, deskongestioa errazten da, gora-behera horiek birsortzaile epitelial gisa baitihardute.
• Iraupen-eskiak erresistentzia fisikoa areagotu eta etekin kardiobaskularra hobetzen du.

Lesio ohikoenak

• Belauna: alderdirik ahulena da, etengabe tolesturik baitoa eta, gainera, norabide-aldaketa gogorrak eragiten dituelako. Lesioen %87a menisko eta lotailuen okerdurak izaten dira.
• Hatz lodia: esgintzeak, makulua loturik edukita erortzean. Tendiniti eta artritiak hatz lodien barrualdean hatzok makuluetan eragiten duten presioaren ondorioz.
• Burua: erori edo talka egitean hartzen dira kolpeak. Lesioen %33a zauriak dira eta %28a, berriz, kontusioak.
• Bizkarra: oinazeak gehiegizko kargagatik. Lesioen %38a luxazioak dira.
• Ukondoa: tendinitiak, gehiegizko kargagatik.

Helburua, istripurik ez gertatzea

• Egin, aurretiaz, beroketa-ariketak.
• Eskiatzeko era eta abiadura egokitu behar dituzu zeure ahalmenetara eta elur, pista, eguraldi eta abarretara.
• Ez ibili bakarrik, ez pistetatik kanpo edo tarte itxietan ere.
• Matrikulatu ikastaro batean, oinarri teknikoez behar bezain ongi jabe zaitezen: horrela, lesio-arriskua areagotzen duten akats gutxiago izango duzu. Behar ez bezalako belaun-tolesturak lotailuen esgintzea eragin dezake.
• Zeure eskiatzaile-mailaren, estaturaren eta pisuaren arabera aukeratu behar duzu ekipoa. Eduki egoera onean. Hasberria bazara, aloka ezazu materiala. Eraman kirol-mota honen araberako janzkera erosoa.
• Babestu larruazal eta begiak haize eta eguzkitatik. Erabili babespen-faktore garaiko kremak eta betaurrekoak, are eguraldi hodeitsuan ere.
• Jan egokiro. Azukre eta karbohidrato ugariko dietak aski energiaz hornituko zaitu eta, gainera, geroago minbera eta karranparik ez duzu nozituko. Edan likido ugari.
• Hartu atsedena, indarrak suspertzeko behar den guztietan.
• Alkohola ez da edari egokia, ez mesedegarria, unean bertan beroketa ekartzen duen arren. Metabolismo muskularra kaltetu, erreflexuak moteldu eta erreakzionatzeko gaitasuna gutxitzen du alkoholak.

Eduki honen erlazioak

Ekintza honek Bizkaiko Foru Aldundiaren Kultura Sailaren laguntza jaso du